“رفتار درمانی شناختی” یا CBT چیست؟

به نام خدای بخشنده و مهربان

  تعداد نمایش : 949

آموزش کاربردی CBT 

این یک روش درمانی از طریق صحبت کردن با بیمار است…

• در مرحله اول روان درمانگر تلاش در دریافت طرز تفکر بیمار نسبت به خود پیرامون اطراف و دیگران دارد.

• در مرحله دوم سعی می نماید مسائل و مشکلاتی که موجب تولید اختلالات روانی در فرد گردیده است را پیدا نماید.

رفتار درمانی شناختی” به شما کمک می کند تا به گونه دیگری اندیشیده و در نتیجه این طرز تفکر جدید شما میتوانید با رفتارهای سالم تر و درست تری در برابر حوادث ناخواسته و ناگوار پیرامونتان برخورد نمائید.

برخلاف سایر روشهای رفتار درمانی که روان درمانگر در پی شناسائی و ریشه یابی علل رفتارهای نامناسب مراجع خود در برابر ناملایمات و حوادث زندگی است تا به او کمک کند، در “رفتار درمانی شناختی” روان درمانگر فقط بر مشکلات زمان حال (اینجا و اکنون) و آنچه موجب ناراحتی و اضطراب در فرد بیمار گردیده است تکیه می کند.

“رفتار درمانی شناختی” (CBT) در چه مواردی کمک کننده است؟

CBT می تواند در موارد زیر کمک کننده باشد:

افسردگی، اضطراب و وسواس، فوبیا (ترس از مکانهای شلوغ و ترس اجتماعی)، استرس، پرخوری، اختلالات وسواسی اجباری، اختلال پس از حادثه استرس، اختلال دو قطبی و جنون.

CBT همچنین میتواند در مواردی که فرد دچار مشکلاتی از قبیل عدم قدرت کنترل خشم یا خود کم بینی و حتی در مورد مشکلات جسمی مانند خستگی ها و دردهای مزمن هم موثر باشد.

چگونه “رفتار درمانی شناختی” به فرد کمک می کند؟

CBT به فرد کمک کرده تا درک بهتری از مسائلی که موجب تولید عدم تعادل روانی در او گردیده اند پیدا نماید.

در این روش خاص روان درمانگر تلاش میکند تا معضل بزرگ شما را به اجزاء کوچکتری تبدیل کرده و این به شما کمک میکند تا معضلات و چگونگی تاثیر گذاری آنرا در زندگیتان بهتر ببینید.

این اجزا عبارتند از :

• وضعیت
این معمولأ شامل یک حادثه تأثرآور و یا یک موقعیت و رویداد دشوار در مسیر زندگی یک فرد است.

بدنبال این وضعیت نامناسب در قسمتهای مختلف ذهن آن فرد تغییراتی ایجاد خواهد شد و این تغییرات زیر میباشد:

اندیشه
احساسات
• احساسات فیزیکی
طرز بر خورد با مشکل

هر کدام از این اجزا می توانند بر یکدیگر تاثیرگذار باشند. طرز تفکر شما درباره یک مشکل خاص موجب تغییر و تحول در حالات فیزیکی و احساسی تان خواهد گردید.

راههای مفید و کمک کننده (Helpful) و غیرمفید و مضر (Unhelpful) زیادی برای حل یک مشکل و معزل در زندگی موجود است و چگونگی حل این معزل بستگی زیادی به طرز شناخت و تفکر فرد دارد.

این موضوع را هم در ادامه بخوانید:  تست خشم : Anger Test

به عنوان مثال :

وضعیت یا موقعیت مشکل: شما روز بسیار بدی را گذرانیده و خسته و رنجیده هستید. بنابراین تصمیم میگیرید برای تمدد اعصاب و خرید مواد غذائی به بیرون بروید.

همانطور که شما در طول جاده در حال راه رفتن هستید، یکی از اشنایانتان از کنارتان گذشته و ظاهرا، به شما اعتنائی نکرده و شما را نادیده میگیرد.

تغییرات ایجاد شده در فرد میتواند به شکل سالم و مفید و یا غیر سالم و غیر مفید ظاهر گردد.

طرز فکر سالم و کمک کننده

طرز فکر سالم

به نظرمیرسد این دوست من گرفته و درهم و درخود فرورفت بود. تعجب میکنم اگر مسئله و یا گرفتاری خاصی برایش ایجاد شده باشد.

احساسات سالم

احساس نگرانی برای دوستی که به شما بی توجه بوده میکند.

تغییرات جسمی و فیزیکی در فرد سالم

فردی با قدرت تفکر سالم هیچ نوع تغییر خاصی در خود احساس نخواهد کرد.

طرز برخورد با مشکل در فرد سالم

فردی با قدرت تفکر سالم بعد از برگشت به منزل با دوست خود تماس گرفته و از احوال او جویا گشته تا مطمئن شود که او سالم است.

طرز تفکر ناسالم، غیرمفید و مضر

طرز فکر ناسالم

او مرا نادیده گرفته بنابراین او مرا دوست ندارد.

احساسات در فردی با تفکرات ناسالم

احساس کمبود، افسردگی و طرد شدن از سوی دوستش بر او چیره میگردد.

تغییرات جسمی و فیزیکی

در اثر آزردگی شدید فرد ممکن است دچار دل بهم خوردگی، دل پیچه و تهوع نمائید.

طرزبرخورد با مشکل

فرد بلافاصله به خانه برگشته و برای مدتی از برخورد با این دوست خود شدیدأ اجتناب می ورزد.

در مثال بالا کاملأ مشهود است که افراد بسته به موقعیت فکری خود میتوانند واکنشهای احساسی و روانی متفاوتی در برابر حوادث روزمره داشته باشند.

چگونگی ساختار فکری فرد بر روی واکنشهای رفتاری، احساسی و طرز عملکرد او در زندگی تاثیر عمیقی میگذارد.

این نوع افراد با حداقل علائم و شواهد سریعأ به یک نتیجه گیری کلی و منفی میرسند که موجب تولید:

• تعدادی از احساسات ناخوشایند

• رفتارهای غیر سودمند در مسیر زندگی آنان خواهد گردید.

در مورد مثال بالا زمانی که شما با افکاری از قبیل بی اعتنائی، نادیده گرفته شدن از جانب دوست خود ( افکار مضر ) به خانه برگردید، این منجر به احساس افسردگی و غمگینی در شما خواهدگردید.

بر عکس اگر شما قادر باشید که از مجموعۀ افکار غیر مضر استفاد کنید، شما با آن فرد تماس گرفته و با صحبت کردن سعی درپیدا کردن دلیل رفتارغیر متعارف اوبرخواهید آمد.
از این طریق شما احساس بهتری در خود خواهید کرد.

این موضوع را هم در ادامه بخوانید:  ازدواج با چندمین فرزند خانواده بهتر است؟

Situation (موقعیت)

این نوع رفتارهای مضر و غیر مفید میتوانند وارد یک دو (چرخه) معیوب, آزار دهنده و بیمار گونه گردند. اگر فردی مداوم از این سیکل معیوب در حل مسائل زندگی استفاده نمائید، این امر موجب افکاری منفی و غیر واقعی در مورد خود و پیرامون اطراف شان می گردد. در نتیجه فرد دچار اضطراب، دلمردگی و افسردگی طولانی مدت خواهد گردید.

“رفتار درمان شناختی یا افکار رفتار درمانی به فرد کمک کرده تا این سیکل معیوب را شکسته و از روش سالم و مفید که در بالا توضیح داده شده در حل مسائل زندگی خود استفاده نمایئد.

تغییر در هر یک از این پنج نقطه (موقعیت نامناسب، افکار مضر، احساسات ناسالم، تغییرات جسمانی آزار دهنده و رفتار مضر و ناسالم) که به یکدیگر زنجیروار متصل میباشند، می تواند تأثیر بسیار چشمگیری در ایجاد رفتارهای سالم و غیر مضر در افراد را نموده و تأثیر بسیاری در بهبود اختلالات روانی آنها داشته باشد.

چگونه افکار، احساس ها را به وجود می آورند؟

فرض اساسی بنیادین شناخت درمانی این است که تفسیر فرد از یک رو یداد، شیوه رفتار و نوع احساس وی را تعیین می کند.

نکته اساسی: (۱) افکار و احساسها پدیده های متمایزی هستند. (۲) افکار هر فرد احساسها و رفتارهای وی را به جود می آ رند.

نمونه کاربرگ درمانگر برای اجرای تکنیک.

من فکر میکنم………… بنابراین احساس میکنم………..

چقدر احساس غمگینی می کنید تا چه اندازه به این فکر معتقدید؟

شدت احساسهایتان را از ۰ % تا ۱۰۰ % درجه بندی کنید، به این صورت که ۰ % یعنی به هیچ وجه این احساسها را نداشتن، ۱۰۰ % یعنی این احساسها را به شدیدترین حالت ممکن داشتن”.

درجه بندی با ور و افکارتان هم همینطور است: ۰ % یعنی به آن فکر به هیچ وجه معتقد نیستید، ۱۰۰ % یعنی به طور کامل به آن فکر معتقدید.

تکنیک پیکان رو به پایین

اگر با او حرف بزنم از من خوشش نمیاید. اگر از من خوشش نیاید حتما من خسته کننده هستم. هیچکس هرگز از من خوشش نمیاید. برای همیشه تنها خواهم ماند. اگر تنها باشم هرگز خوشحال نخواهم بود.

مدل مفهوم پردازی مورد شش مرحله ای


 


(این مقاله از سری مقالات کاربران ویژه است که برای مشاهده آن باید عضو ویژه سایت مکتب زندگی باشید.)

هم اکنون عضو ویژه مکتب زندگی شوید

  اگر عضو مکتب زندگی هستید برای ورود به بخش کاربری ویژه لطفا هم اکنون وارد شوید 

عضویت ویژه سایت مکتب زندگی

 

آیا این مطالب جدید را مطالعه کرده اید؟


اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

درپناه حق باشید.
 سخن روز مکتب زندگی:
 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

1 + 9 =